Η Έδρα UNESCO είναι μια διεθνής ακαδημαϊκή μονάδα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Αντικείμενό της είναι η Εκπαίδευση για τα δικαιώματα του Ανθρώπου, τη Δημοκρατία και την Ειρήνη. Η Έδρα UNESCO εντάσσεται στο Πρόγραμμα της UNESCO UNITWIN/Έδρες UNESCO που άρχισε το 1992. Στο Πρόγραμμα αυτό, το οποίο προάγει τη διαπανεπιστημιακή συνεργασία, ανήκουν σήμερα 655 Έδρες UNESCO και 63 Δίκτυα Πανεπιστημίων που ανήκουν σε 770 Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, σε 127 χώρες σε όλο τον κόσμο. Οι Έδρες UNESCO εργάζονται για την υλοποίηση των στόχων της UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization).

Η Έδρα UNESCO οργανώνει στο Α.Π.Θ. ένα διατμηματικό/ διεπιστημονικό πρόγραμμα μαθημάτων εκπαίδευσης στα δικαιώματα του ανθρώπου και την ειρήνη, με τίτλο " Σύγχρονα Παγκόσμια Προβλήματα και η Ευθύνη του Επιστήμονα: διεπιστημονικές προσεγγίσεις" (προπτυχιακό επίπεδο). Το πρόγραμμα προσφέρεται στους φοιτητές όλων των Τμημάτων του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διδάσκεται από Καθηγητές από όλα τα Τμήματα του Α.Π.Θ. και άλλων Α.Ε.Ι. της χώρας. Επίσης η Έδρα οργανώνει ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών "στα δικαιώματα του ανθρώπου και τον εκδημοκρατισμό", το οποίο συνδιοργανώνεται από 41 Πανεπιστήμια από όλα τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Έδρα UNESCO οργανώνει διατμηματικό πρόγραμμα μαθημάτων για τους αλλοδαπούς φοιτητές, οι οποίοι εκπονούν στο Α.Π.Θ. τη μεταπτυχιακή διατριβή τους. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης/Έδρα UNESCO είναι από τα ιδρυτικά Α.Ε.Ι. αυτού του Μεταπτυχιακού Προγράμματος και εκπροσωπεί την Ελλάδα ως συντονίζον Πανεπιστήμιο.

Η Έδρα UNESCO του Α.Π.Θ. είναι η εξέλιξη και θεσμοθέτηση προγράμματος εκπαίδευσης για την Ειρήνη και τα δικαιώματα του ανθρώπου, που εισήγαγα στις σπουδές του Α.Π.Θ. το 1986. Το Πρόγραμμα επεκτάθηκε και σε μεταπτυχιακό επίπεδο το 1988 και διευρύνθηκε σε διατμηματικό/ διεπιστημονικό πρόγραμμα μαθημάτων το 1994. Το όλο πρόγραμμα με τις πολλές, ακαδημαϊκές / εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και άλλες δραστηριότητές του, θεσμοθετήθηκε το 1997 ως Έδρα της UNESCO στο Α.Π.Θ., με Συμφωνία που συνυπέγραψαν το Α.Π.Θ. και η Έδρα UNESCO.

Είναι η προώθηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος δραστηριοτήτων εκπαίδευσης, έρευνας, πληροφόρησης και τεκμηρίωσης στον τομέα "Ανθρώπινα Δικαιώματα, Δημοκρατία και Ειρήνη" (άρθρο 2 της Συμφωνίας). Οι δραστηριότητες της Έδρας UNESCO προωθούν στο Πανεπιστήμιο και στις άλλες δύο βαθμίδες Εκπαίδευσης τις αξίες ενός πολιτισμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειρήνης και αποβλέπουν στην ευαισθητοποίηση σ’ αυτές των εκπαιδευτικών, των φοιτητών/μαθητών και της κοινής γνώμης.

Τα μαθήματα του Προπτυχιακού Προγράμματος της "Έδρας" μπορούν να τα παρακολουθήσουν φοιτητές από όλα τα Τμήματα του Α.Π.Θ. Αναφορικά με το Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της Έδρας UNESCO, εκτός από το πτυχίο, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας και η καλή γνώση της γαλλικής. Προτιμώνται οι πτυχιούχοι των κοινωνικών και ανθρωπιστικών Επιστημών χωρίς, ωστόσο, να αποκλείονται οι πτυχιούχοι των θετικών επιστημών. Όλες οι σχετικές πληροφορίες κι οι όροι συμμετοχής στο Πρόγραμμα παρέχονται στις ιστοσελίδες: www.emahumanrights.org, www.eiuc.org.

Κύριες ενότητες είναι οι εξής: η εκπαίδευση και η συμβολή της στην δημιουργία πολιτισμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειρήνης , τα δικαιώματα του ανθρώπου στις διάφορες διαστάσεις τους κι η διεθνής προστασία τους, θέματα προστασίας του περιβάλλοντος, σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα (ξενοφοβία, ρατσισμός, ανεργία, ναρκωτικά, κοινωνικός αποκλεισμός, κακοποίηση και παραμέληση του παιδιού κ.ά.), Διεθνείς Οργανισμοί και η συμβολή τους στην επίλυση των παγκόσμιων προβλημάτων κ.ά.

Η Έδρα UNESCO συνεργάζεται με καθηγητές από όλα τα Τμήματα του Α.Π.Θ. και των άλλων Α.Ε.Ι. της χώρας, με εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όλων των ειδικοτήτων, από όλη τη χώρα και με τα 41 Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια με τα οποία η "Έδρα" συνδιοργανώνει το Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα. Παράλληλα, συνεργάζεται με το Παγκόσμιο Δίκτυο των Εδρών UNESCO, με εθνικές και διεθνείς ΜΚΟ, με διεθνείς διακυβερνητικούς Οργανισμούς (UNESCO, UNICEF, κ.ά.), κ.λ.π.

Το ακαδημαϊκό Πρόγραμμα της Έδρας UNESCO (προπτυχιακό και μεταπτυχιακό) υλοποιείται από μεγάλο αριθμό Καθηγητών (πλέον των 100) από όλα τα Τμήματα του Α.Π.Θ. και άλλων Πανεπιστημίων της χώρας καθώς και από αξιωματούχους διεθνών Οργανισμών, όπως η UNICEF. Ο σχεδιασμός των ακαδημαϊκών δραστηριοτήτων της Έδρας UNESCO κι η διοίκησή της ασκούνται από τη διευθύντρια της "Έδρας". Όλοι οι ανωτέρω προσφέρουν στην Έδρα UNESCO τις γνώσεις και τον χρόνο τους αφιλοκερδώς. Η γραμματειακή υποστήριξη της Έδρας UNESCO ασκείται από δύο γραμματείς και συχνά από πολλούς εθελοντές φοιτητές/τριες.

Αυτό το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα παρέχει εκπαίδευση στα δικαιώματα του ανθρώπου, σε επίπεδο θεωρίας και πράξης. Με τη λήψη του διπλώματος (Master of Arts) δημιουργούνται για την πλειονότητα των αποφοίτων δυνατότητες εργασίας σε Οργανισμούς σχετικούς με τα ανθρώπινα δικαιώματα, κυβερνητικούς και μη κυβερνητικούς, διεθνείς και εθνικούς.

Σύμφωνα με απόφαση όλων των Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων που συμμετέχουν στο αναφερθέν Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα, το κάθε Πανεπιστήμιο επιλέγει, από μεγάλο αριθμό υποψηφίων της χώρας, 5-6 άτομα για να φοιτήσουν στο Πρόγραμμα και δέχεται μέχρι 4, το μέγιστο, μεταπτυχιακούς φοιτητές. Σημειώνω ότι τα 41 Ευρωπαϊκά Α.Ε.Ι. έχουμε θεσπίσει κοινά κριτήρια επιλογής.

Καταρχήν κερδίζει γνώση στα θέματα των δικαιωμάτων του ανθρώπου, στα σχετικά διεθνή κείμενα και στους διεθνείς Οργανισμούς που ασχολούνται με την προστασία τους. Επίσης, έχει την ευκαιρία να συναντήσει και να παρακολουθήσειτα μαθήματα διακεκριμένων επιστημόνων/εμπειρογνωμόνων διεθνούς εμβέλειας και εκπροσώπων διεθνών Οργανισμών. Τέλος, αυτό το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα δίνει στους νέους επιστήμονες περισσότερες ευκαιρίες, αλλά και τη χαρά, να εργαστούν και να συμβάλλουν και οι ίδιοι στην προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Τη βεβαιότητα ότι οι νέοι σήμερα έχουν πολλές γνώσεις, ισχυρά κίνητρα για μάθηση, πολλά και ποικίλα ενδιαφέροντα και ιδιαίτερη ευαισθησία για τα κοινωνικά προβλήματα, η οποία πολύ συχνά μεταφράζεται σε δράση. Ξεχωρίζω ακόμα, τη χαρά να συνεργάζομαι μαζί τους και την ελπίδα ότι οι δυνατότητες των νέων σήμερα εγγυώνται τη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου.