η συνέντευξη του μήνα: Μάρτιος 2010

Συνέντευξη των Θεοδώρας Πανάκη και Βαλάντη Παπαθανασίου, τελειόφοιτων του τμήματος Νομικής του Α.Π.Θ. και άρτι αφιχθέντων από το Erasmus.
από τον Ευθύμιο Σαββάκη

Ποιες είναι οι γενικές προϋποθέσεις συμμετοχής;

Δώρα: Στο Erasmus μπορούν να συμμετέχουν φοιτητές εφόσον είναι υπήκοοι κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κι είναι πιστοποιημένα μόνιμοι κάτοικοι της χώρας τους. Επίσης, θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει το πρώτο έτος των σπουδών τους και να έχουν επιτύχει σε συγκεκριμένο αριθμό μαθημάτων, που ποικίλει ανάλογα με τις προϋποθέσεις της κάθε σχολής.

Βαλάντης: Οι φοιτητές που ενδιαφέρονται να συμμετέχουν στο πρόγραμμα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι σε επίσημο πρόγραμμα σπουδών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το οποίο οδηγεί στην απόκτηση πτυχίου, διπλώματος έως και διδακτορικού. Παράλληλα, η περίοδος σπουδών στο Ίδρυμα Υποδοχής δεν θα πρέπει να είναι μικρότερη από τους τρεις μήνες και μεγαλύτερη από τους 12.

Ποιο ποσό καλύπτει η υποτροφία που χορηγείται στους συμμετέχοντες φοιτητές;

Δώρα: Θεωρητικά η υποτροφία πρέπει να καλύπτει το ποσό της διαμονής, δηλαδή το ενοίκιο. Ανάλογα με τη χώρα επιλογής το ποσό αυτό διαφέρει. Συγκεκριμένα για την Ολλανδία, το ποσό ήταν 472 ευρώ το μήνα, το οποίο όχι μόνο που κάλυπτε τα έξοδα στέγασης που ανέρχονταν σε 310 ευρώ, αλλά και κάποια προσωπικά μου έξοδα. Το ζητούμενο, όμως, στη δική μου περίπτωση και στην πλειονότητα των φοιτητών είναι ότι η υποτροφία δόθηκε τέλη Δεκέμβρη, στο τέλος του προγράμματος. Πιστεύω θα ήταν καλύτερο αν τα χρήματα δίνονταν στην αρχή.

Βαλάντης: Tο ΙΚΥ χρηματοδοτεί όλους τους φοιτητές Erasmus με ένα ποσό το οποίο συνήθως καταβάλλεται εξ ολοκλήρου κατά τη διάρκεια της παραμονής του φοιτητή στην αλλοδαπή. Το ποσό αυτό δεν είναι ενιαίο για όλες τις χώρες αλλά ποικίλει αναλόγως των οικονομικών συνθηκών που επικρατούν στο κάθε κράτος. Με το ποσό αυτό καλύπτονται πλήρως οι ανάγκες στέγασης του φοιτητή σε κάποια φοιτητική εστία καθώς και ένα μέρος των προσωπικών του εξόδων διαβίωσης.

Ποιες δυσκολίες συναντήσατε στη διαδικασία συμπλήρωσης των αιτήσεων συμμετοχής;

Δώρα: Η μόνη δυσκολία που συνάντησα ήταν ότι δεν είχαμε μια ξεκάθαρη εικόνα και ενημέρωση για το τι χαρτιά πρέπει να συγκεντρώσουμε και προσωπικά ενημερώθηκα ως επί το πλείστον από το διαδίκτυο και παλιότερους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα. Όπως και στα περισσότερα πράγματα στην Ελλάδα η γραφειοκρατία ήταν παρούσα κι εδώ. Όταν η χρονοβόρα διαδικασία έφτασε στο τέλος της μου φάνηκε πραγματικά σαν ψέμα.

Βαλάντης: Το στάδιο συμπλήρωσης των αιτήσεων προϋποθέτει μεταξύ άλλων την επαφή του υποψήφιου φοιτητή με τον υπεύθυνο καθηγητή της σχολής του προκειμένου να λάβει τις απαραίτητες υπογραφές των εγγράφων. Προσωπικά δεν συνάντησα κάποιο πρόβλημα κατά τη συμπλήρωση εκτός από κάποιες χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Πόσο σημαντική ήταν η βοήθεια των “Υπεύθυνων Erasmus” των σχολών σας;

Δώρα: Χωρίς να θέλω να είμαι αυστηρή στις κρίσεις μου θα έλεγα ότι η βοήθεια που μας παρείχαν, σε θέμα ενημέρωσης κυρίως, ήταν περιορισμένη. Η συμβολή τους δεν ξέφευγε από τα όρια της διεκπεραίωσης εγγράφων. Βεβαίως και το πρόγραμμα είναι προσωπική υπόθεση αλλά θα έπρεπε να υπάρχει κάποιος αρμόδιος που πραγματικά θα μπορούσε να διαφωτίσει σχετικά με το κάθε πανεπιστήμιο.

Βαλάντης: Η συνεργασία με τον υπεύθυνο κάθε άλλο παρά γόνιμη και επιβοηθητική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Η απροθυμία αλλά και η ελλιπής έως και παραπλανητική πληροφόρηση σε βασικά ζητήματα συνεπάγονται ότι ο φοιτητής πρέπει να αναζητήσει πληροφορίες με άλλους τρόπους όπως π.χ. μέσω του διαδικτύου ή φοιτητών που συμμετείχαν κατά το παρελθόν στο πρόγραμμα.

Πως γίνεται η επιλογή των Πανεπιστημίων του εξωτερικού;

Δώρα: Η σχολή μου προσέφερε μια μεγάλη γκάμα Πανεπιστημίων σε διάφορες χώρες. Ο φοιτητής έχει τη δυνατότητα να διαλέξει τρία Πανεπιστήμια κατά σειρά προτίμησης. Από εκεί και πέρα υπάρχουν τα δικά σου κριτήρια, βάση των οποίων οδηγείσαι στην τελική επιλογή. Όπως για παράδειγμα η γλώσσα διδασκαλίας, η χώρα, το επίπεδο μαθημάτων, η διασκέδαση κτλ.

Βαλάντης: Ο κάθε υποψήφιος φοιτητής θέτει τα δικά του προσωπικά κριτήρια προκειμένου να οδηγηθεί στην επιλογή του καταλληλότερου πανεπιστημίου. Ομορφιές της πόλης και τρόπος ζωής, δυνατότητα επικοινωνίας με ντόπιους κατοίκους, αριθμός φοιτητών Erasmus, κτιριακές εγκαταστάσεις πανεπιστημίου και υποδομές στέγασης, γεωγραφική θέση χώρας και δυνατότητες πραγματοποίησης ταξιδιών είναι κάποιες μόνο από τις πτυχές που εξετάζονται.

Εσείς γιατί επιλέξατε το συγκεκριμένο;

Δώρα: Το μόνο κριτήριο επιλογής ήταν η γλώσσα. Ήθελα το Πανεπιστήμιο να είναι αγγλόφωνο καθότι έτσι θα με διευκόλυνε κατά πολύ στην παρακολούθηση. Η πρώτη μου επιλογή και τελικός προορισμός ήταν το “Radbound University” στην πόλη του Ναϊμέχεν στην Ολλανδία, ένα Πανεπιστήμιο που με έπεισε με την οργάνωση και τις υποδομές του. Όπως, βεβαίως, κι η γεωγραφική θέση της χώρας που θα μου επέτρεπε να γνωρίσω πολλές διαφορετικές γειτονικές περιοχές.

Βαλάντης: Το “Charles University” στην Πράγα κατέχει την πρώτη θέση στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη στους πίνακες κατάταξης Πανεπιστημίων ενώ βρίσκεται ανάμεσα και στα 100 καλύτερα παγκοσμίως. Πέραν αυτού οι ομορφιές της παραμυθένιας πόλης και η δυνατότητα που παρέχει για εύκολες και οικονομικές εξορμήσεις σε άλλες χώρες, ήταν οι βασικότεροι λόγοι που με οδήγησαν στα πέτρινα μονοπάτια της.

Τι πρακτικό πρέπει να γνωρίζει ένας φοιτητής Erasmus λίγο πριν αναχωρήσει για τη χώρα επιλογής του;

Δώρα: Κατ’ αρχάς το κλίμα. Είναι σημαντικό να έχει μια καθαρή εικόνα για τις καιρικές συνθήκες που θα αντιμετωπίζει για τουλάχιστον έξι μήνες, ούτως ώστε να πάρει μαζί του τα αναγκαία. Ακόμα για την καλύτερη προσαρμογή του θα ήταν καλό να γνωρίζει τις συνήθειες της χώρας. Μεταξύ μας, και λίγη ιστορία δεν θα έβλαπτε.

Βαλάντης: Ο φοιτητής θα πρέπει να γνωρίζει ότι για τη λήψη της υποτροφίας και τη διακύμανση του ποσού της σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι αναγραφόμενες στα έντυπα υπογραφές κι ημερομηνίες άφιξης στη χώρα. Για αυτό ο φοιτητής πρέπει αμέσως με την άφιξη του να επικοινωνήσει με τον εκεί υπεύθυνο Erasmus. Παράλληλα, θα πρέπει να φροντίσει να προετοιμαστεί κατάλληλα για τις καιρικές συνθήκες που θα αντιμετωπίσει στη χώρα επιλογής.

Τι προβλέπουν τα πανεπιστήμια για το θέμα της στέγασης; Πως ήταν η δική σας εμπειρία;

Δώρα: Τα περισσότερα πανεπιστήμια προσφέρουν στέγαση σε εστίες. Αν έχουν συμπληρωθεί οι θέσεις, συνήθως με χρονική προτεραιότητα κατάθεσης των αιτήσεων, υπάρχει η δυνατότητα να μισθώσουν δωμάτιο από ιδιώτη. Γενικά μεριμνούν ιδιαιτέρως για την εύρεση στέγης στους εισερχόμενους φοιτητές. Στην δική μου περίπτωση, ήμουν τυχερή που μέσω του εκεί αρμόδιου γραφείου μου βρήκαν δωμάτιο σε διαμερίσματα για φοιτητές, κάτι σαν εστίες.

Βαλάντης: Συνήθως τα πανεπιστήμια φροντίζουν οι φοιτητές Erasmus να στεγάζονται είτε σε φοιτητικές εστίες είτε σε άλλα καταλύματα. Η στέγαση ήταν ίσως το μεγαλύτερο μειονέκτημα της Πράγας καθώς αρχικά όλες οι εστίες αποτελούνται από ένα υπνοδωμάτιο το οποίο μοιράζονται 2 άτομα και επιπλέον οι περισσότερες βρίσκονται πολύ μακριά τόσο από το κέντρο της πόλης όσο και από τις σχολές.

Ποιες ήταν οι παροχές των πανεπιστημίων;

Δώρα: Να πούμε αρχικά ότι οι παροχές στα πανεπιστήμια του εξωτερικού δεν είναι ποτέ δωρεάν. Από εκεί και πέρα, έναντι αντιτίμου, μας παρείχαν γυμναστήριο και εστιατόριο. Η χρήση υπολογιστών και βιβλιοθήκης βεβαίως δεν απαιτούσαν κάτι άλλο πέρα από έκδοσης κάρτας. Μεγάλη ευκολία ήταν η παροχή ασύρματου internet στα δωμάτια της εστίας.

Βαλάντης: Το “Charles University” δεν διαθέτει campus καθώς όλα τα ιδρύματα στεγάζονται σε διαφορετικά κτίρια. Η Νομική Σχολή ήταν εγκατεστημένη σε ένα μεγάλο νεοκλασικό κτίριο στο κέντρο της πόλης και διέθετε πέραν των βασικών αιθουσών διδασκαλίας, βιβλιοθήκη, αίθουσες υπολογιστών, εστιατόριο, γυμναστήριο μέχρι και βεστιάριο κατά την είσοδο.

Τι διαφορετικό παρατηρήσατε στα ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα σε σχέση με τα ελληνικά;

Δώρα: Θα έλεγα με σιγουριά ότι δεν υστερούμε καθόλου σε ανθρώπινο δυναμικό, σε θέμα διδασκαλίας και επιπέδου γνώσης. Το διαφορετικό βεβαίως το είδα στις εγκαταστάσεις, στην οργάνωση, στην ποιότητα και στον σεβασμό που δείχνουν στον φοιτητή και στο μέλλον του. Οι ευκαιρίες που του δίνονται ώστε να αναδείξει τα ταλέντα του είναι πολλές.

Βαλάντης: Κατά την επαφή με ένα ξένο πανεπιστήμιο εντύπωση προκαλούν τόσο οι υλικοτεχνικές υποδομές όσο κι η οργάνωση, ο συντονισμός κι ο τρόπος διεξαγωγής των μαθημάτων, συνοδευόμενος πολλές φορές από γραφικό υλικό και οπτικοακουστικά μέσα.

Τι σας έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση κατά την παραμονή στη χώρα επιλογής;

Δώρα: Εντυπωσιάστηκα πολύ με την συνέπεια στο πρόγραμμα και στον χρόνο. Σύμφωνα με τους Ολλανδούς, για να είσαι συνεπής πρέπει να είσαι στα ραντεβού πέντε λεπτά πριν. Ακόμα, ήταν πολύ ευγενικοί, φιλικοί αλλά και χαλαροί χωρίς να έχουν την αυστηρότητα των Βορειοευρωπαίων. Το ποδήλατο ήταν το κύριο μέσω μετακίνησης για όλους, ακόμα και για τις μητέρες με τα παιδιά τους. Φυσικά εκεί υπήρχε διάβαση, κόκκινο και προτεραιότητα στους πεζούς.

Βαλάντης: Η Τσεχία είναι μια χώρα που μόλις τα τελευταία 20 χρόνια προσπαθεί να αναπτυχθεί αρμονικά μέσα σε δημοκρατικό καθεστώς. Οι επιρροές του Κομμουνισμού είναι εμφανέστατες στη νοοτροπία των ανθρώπων, οι οποίοι παρά τον έντονο τουρισμό δεν είναι καθόλου εξοικειωμένοι ούτε με την αγγλική γλώσσα αλλά ούτε και με την ύπαρξη αλλοδαπών φοιτητών.

Τι κερδίζει κάποιος με τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα;

Δώρα: Πρακτικά θα έλεγα ότι δεν κερδίζει κάτι σε επίπεδο αναγνώρισης των σπουδών του, εκτός και αν υπάρχει πλήρης αντιστοιχία μαθημάτων. Η εμπειρία του να γνωρίσεις τόσα διαφορετικά έθιμα, γλώσσες, παραδόσεις, ανθρώπους, χώρες, καταστάσεις είναι το καλύτερο μάθημα ιστορίας και ζωής. Αυτό του εαυτού σου.

Βαλάντης: Erasmus σημαίνει εμπειρίες, εικόνες, μια άλλη ζωή! Έχει κανείς την ευκαιρία να γνωρίσει ανθρώπους από όλο τον κόσμο, να ανταλλάξει ιδέες, να αντιληφθεί τη διαφορετικότητα αλλά και τις τόσες ομοιότητες μεταξύ των λαών. Σου δίνεται η δυνατότητα να ζήσεις σε μια άλλη χώρα με ένα νέο τρόπο ζωής (δοκιμάζοντας έτσι τις προσωπικές του ικανότητες), να ταξιδέψεις οπουδήποτε (εκμηδενίζοντας τις αποστάσεις και διευρύνοντας τους ορίζοντες σου) καθώς και να συμμετέχεις σε κάθε λογής πάρτι και δραστηριότητα.

Πόσο δύσκολα αναγνωρίζονται τα μαθήματα που περνάς στο Erasmus στο εγχώριο πρόγραμμα σπουδών;

Δώρα: Με την επιστροφή του ο κάθε φοιτητής πρέπει να συγκεντρώσει και να παραδώσει κάποια έγγραφα ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία που είχε ξεκινήσει κάποιους μήνες πριν. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και τα διαδικαστικά της αναγνώρισης των μαθημάτων κι η όποια δυσκολία ποικίλει ανάλογα με την σχολή.

Βαλάντης: Η αναγνώριση των μαθημάτων που περνά κανείς στο πανεπιστήμιο υποδοχής εξαρτάται πάντα από το εγχώριο πανεπιστήμιο προέλευσης και συγκεκριμένα από τη διακριτική ευχέρεια των καθηγητών . Γι αυτό είναι καλό ο φοιτητής πριν την αναχώρηση του να έρθει σε επαφή με τους εδώ καθηγητές για να διαπιστώσει τη σχετική προθυμία τους.

Ποιες ήταν οι συνολικές σας εντυπώσεις από το πρόγραμμα;

Δώρα: Ξεφεύγοντας από τα γραφειοκρατικά, που κακά τα ψέματα είναι μέρος της ζωής μας όπου και αν βρεθούμε, η αξία του να γνωρίζεις την ευρωπαϊκή σου ταυτότητα και να συνειδητοποιείς την ομοιότητα των ανθρώπων σε κάνει να εκτιμάς όσα είχες, όσα μπορείς να έχεις και το κυριότερο, τον διπλανό σου.

Βαλάντης: Το Erasmus είναι ένα πρόγραμμα στο οποίο κάθε φοιτητής θα έπρεπε να συμμετέχει. Τα έξοδα που δεν καλύπτονται από την υποτροφία δεν είναι πάνω από όσα θα διέθετε κανείς για τη διαβίωση του στην Ελλάδα. Είναι μια εμπειρία ζωής που σε κάνει να νιώθεις πιο γεμάτος και δυνατός από ποτέ.

Η Θεοδώρα Πανάκη κι ο Βαλάντης Παπαθανασίου είναι τελειόφοιτοι του τμήματος Νομικής του Α.Π.Θ και άρτι αφιχθέντες από το Erasmus. Η Θεοδώρα παρέμεινε για ένα εξάμηνο στο Ναϊμέχεν της Ολλανδίας ενώ ο Βαλάντης για ένα τρίμηνο στην Πράγα της Τσεχίας.

Αποποίηση ευθύνης: Το exam panel δεν υιοθετεί, εγκρίνει ή απορρίπτει τις απόψεις των συνεντευξιαζόμενων και δεν εγγυάται για την ακρίβεια και την ορθότητα των πληροφοριών που παρέχουν. Η δημοσίευση των συνεντεύξεων σε τοποθεσίες του exam panel γίνεται μετά από την έγγραφη-ηλεκτρονική συναίνεσή τους.